یکی از پرتکرارترین پیامهایی که به دستم میرسد، نامه دختران و پسرانی است که در دوران عقد یا نامزدی رابطهای داشتهاند و حالا چند روز است از ترس بارداری، زندگی به کامشان زهر شده است. یک نمونهاش همین پیام دختری بیستوپنجساله که نوشته بود: «ما رابطه کامل نداشتیم، اما تمام بدنم از اضطراب میلرزد؛ نکند ناخواسته باردار شده باشم؟»
خیلی از آدمها گمان میکنند تا وقتی پای دخول کامل در میان نباشد، امکان بارداری یک شوخی است. بعد هم بر مبنای همین خیال آسوده جلو میروند و ناگهان وسط یک بحران بزرگ گیر میافتند. بارداری نه معجزه است و نه طلسم؛ یک فرایند کاملاً زیستی است که قواعد خودش را دارد. اگر میخواهید این کابوس را یکبار برای همیشه کنار بگذارید، باید بدون تعارف ده نکته کلیدی درباره بدن و رابطه را بشناسید:
آیا بدون ورود منی به واژن امکان بارداری وجود دارد؟
پاسخ سرراست این است: خیر. تا وقتی مایع منی یا اسپرم زنده خودش را به محیط مرطوب واژن نرساند، لقاحی اتفاق نمیافتد. بنابراین رابطه دهانی یا رابطه مقعدی بهخودیخود ابداً به بارداری ختم نمیشوند.
اما ماجرا کجاست؟ خطر درست از جایی شروع میشود که مایع منی، حتی بدون دخول، در نزدیکی ورودی واژن یا روی لبههای دستگاه تناسلی ریخته شود. اسپرمها موجودات متحرکی هستند؛ در مایعات شنا میکنند و اگر به ورودی واژن دسترسی پیدا کنند، میتوانند خود را به داخل بکشند و کل مسیر را طی کنند. پس ملاک، فقط داخل رفتن نیست؛ نزدیکی منی به دهانه واژن هم میتواند دردسرساز شود.
آیا با وجود پرده بکارت میتوان باردار شد؟
بله، کاملاً ممکن است. پرده بکارت یا همان هایمن، یک دیوار بتنی یا یک لایه مسدودکننده پلاستیکی نیست! اگر مسدود بود، خون قاعدگی چطور هر ماه از بدن خارج میشد؟ این بافت منافذی دارد که مایعات بهراحتی از آن عبور میکنند. بنابراین، اگر منی یا ترشحات آلوده به اسپرم با ورودی واژن تماس پیدا کند، سالم بودن پرده بکارت مانع از شنا کردن اسپرم به داخل رحم نمیشود.
آیا مایع پیشاز انزال میتواند باعث بارداری شود؟
بله، این احتمال وجود دارد. مایع پیشآب یا همان پیشانزال، مایعی شفاف است که هنگام تحریک جنسی برای تمیز کردن مسیر مجرا ترشح میشود. این مایع بهتنهایی اسپرم ندارد، اما اگر قبل از آن انزالی رخ داده باشد، یا با ترشحات مجرا ترکیب شود، میتواند مقداری اسپرم زنده و فعال با خود حمل کند. تماس پیشآب با دهانه واژن میتواند ریسک بارداری ایجاد کند؛ هرچند احتمال آن کمتر از مایع منی کامل است، اما صفر نیست.
آیا استفاده از کاندوم همیشه ایمن است؟
کاندوم یکی از در دسترسترین و بهترین ابزارهاست، اما به شرطی که درست مصرف شود، نه اینکه صرفاً حضور فیزیکی داشته باشد! دست زدن به نوک کاندوم با دستهایی که به ترشحات آلوده است، استفاده از روانکنندههای روغنی مثل وازلین یا کرم که لاتکس کاندوم را فاسد و سوراخ میکنند، یا خارج نکردن بهموقع آن بعد از انزال، کاراییاش را از بین میبرد. کاندوم پاره یا درست استفادهنشده، درست مثل نبودنش است.
آیا قرصهای ضدبارداری مطمئن هستند؟
بله، قرصهای ضدبارداری اگر با اصول مصرف شوند، بازدهی بسیار بالایی دارند. اما سرخود سراغ داروخانه رفتن و مشتمشت قرص هورمونی خوردن اشتباه است. هر بدنی ویژگیهای خودش را دارد و به هم ریختن سیستم هورمونی میتواند عوارض سختی به بار بیاورد. شروع مصرف این قرصها حتماً باید زیر نظر پزشک زنان باشد تا نوع مناسب وضعیت بدنی شما انتخاب شود.
روش طبیعی جلوگیری چقدر قابل اعتماد است؟
راستش را بخواهید، روش طبیعی (یعنی بیرون کشیدن در لحظه آخر) یکی از غیرقابلاعتمادترین راهها برای پیشگیری است. کنترل انزال حتی برای باتجربهترین مردان هم همیشه دقیق و قطعی نیست و همانطور که گفتیم، پیشآب هم ممکن است حاوی اسپرم باشد. بازی با روش طبیعی، بیشتر شبیه قمار با آینده رابطه است تا یک روش ایمن.
تخمکگذاری دقیقاً چه زمانی اتفاق میافتد؟
برای اینکه بارداری رخ دهد، باید تخمکی در کار باشد. در زنانی که دوره قاعدگی منظمی دارند، تخمکگذاری معمولاً حدود ۱۴ روز پیش از شروع خونریزی بعدی اتفاق میافتد؛ یعنی اگر سیکل شما ۲۸ روزه است، حوالی روز چهاردهم تخمک آزاد میشود. در روزهایی که تخمکی وجود ندارد، پیوندی شکل نمیگیرد.
چگونه سیکل قاعدگی خود را پیگیری کنیم؟
بدن شما ساعت مخصوص به خود را دارد و باید آن را بشناسید. از روز اولی که خونریزی قاعدگی شروع میشود، روز شماره یکِ سیکل شماست. این شمارش تا روز قبل از شروع قاعدگی بعدی ادامه پیدا میکند. ثبت دقیق این تاریخها در تقویم به شما کمک میکند نظم بدنتان را بفهمید و ببینید طول دوره شما معمولاً چند روز است.
چه روزهایی در سیکل خطر بارداری بیشتر است؟
اسپرم میتواند بین ۳ تا ۵ روز در بدن زن زنده بماند و منتظر تخمک بنشیند؛ خودِ تخمک هم حدود ۱۲ تا ۲۴ ساعت پس از آزادسازی شانس بارور شدن دارد. بنابراین، فاصله سه چهار روز قبل از تخمکگذاری تا یکی دو روز بعد از آن، پنجره باروری است. در این روزها حتی کمترین تماس ترشحات جنسی با ورودی واژن میتواند ریسک بارداری را بهشدت بالا ببرد.
آیا بارداری خارج از روزهای خطر ممکن است؟
احتمالش بسیار پایین است، اما در دنیای واقعی هیچوقت کلمه «صفر» را به کار نمیبریم. استرس، تغییرات آبوهوایی، شوکهای روحی، یا بیماری میتوانند زمان تخمکگذاری را چند روز جلو یا عقب بیندازند. برای همین است که تکیه کردن صرف به تقویم، بدون روش پیشگیری مطمئن، همیشه با مقداری دلشوره همراه خواهد بود.
نکتههایی که بهتر است به خاطر بسپارید:
بارداری بدون دخول کامل هم در صورت تماس مایع منی با ورودی واژن ممکن است؛ پس این مرز را ساده نگیرید.
بکارت سدی در برابر نفوذ اسپرم نیست؛ به این باور غلط تکیه نکنید.
پیشآب میتواند حاوی اسپرم زنده باشد؛ روش طبیعی را روشی مطمئن برای آرامش خاطر ندانید.
تقویم قاعدگی راهنمای خوبی است، اما به دلیل نوسانات روانی و هورمونی، نباید آن را تضمین صددرصدی دانست.
اگر در دوران عقد یا نامزدی نگران رابطه هستید، محافظت اصولی و گفتوگوی شفاف با همسر، تنها پادزهر این اضطرابهای بیپایان است.
