شرح پرسش:
دو هفته است ازدواج کردهام. در اولین رابطهمان به دلیل سوزش زیاد، نزدیکی کامل انجام نشد. در رابطه بعدی، با وجود نگرانی همسرم، با تحمل درد خواستم که رابطه کامل شود. خونریزی زیادی داشتم که تا دو سه روز ادامه داشت. حالا ترس شدیدی دارم که نکند این سوزشها ادامه پیدا کند و رابطه خوبی نداشته باشیم.
ما در دوران عقد، رابطهای بسیار خوب و لذتبخش داشتیم. اما حالا با وجود اینکه همسرم صبور و مهربان است، به دلیل ترس از درد، هیچ لذتی احساس نمیکنم. حتی میترسم این اضطراب را به همسرم هم منتقل کنم. آیا راهی برای کاهش این سوزش هست؟
پرسش دیگرم این است: آیا پرده بکارت ممکن است دولایه باشد؟ همسرم گفت احساس کرد که مانع دو لایه وجود داشت. این در حالی است که هنوز دردی دارم، حتی با این که همسرم میگوید احتمالاً فقط ابتدای آلت وارد واژن شده است.
پاسخ دکتر شکیب:
۱. این درد و سوزش، GPPD نام دارد:
در کتابهای جدید علمی، به چنین حالتی اختلال درد لگنی در هنگام دخول میگویند:
Genito-Pelvic Pain/Penetration Disorder (GPPD)
و نام قدیمیاش واژینیسموس است.
در این اختلال، واژن آمادگی پذیرش دخول را ندارد. یعنی یا عضلات کف لگن دچار انقباض دفاعی میشوند، یا خشکی واژن مانع ورود طبیعی میشود. نتیجه؟ درد، سوزش، خونریزی، اضطراب، و از همه بدتر، پررنگ شدن خاطرهای منفی در آغاز زندگی مشترک.
۲. اضطراب، عامل اصلی انقباض عضلانی
گاهی آنچه که باید ساده، گرم و همراه با آرامش باشد، تحت تأثیر ترس، استرس و ذهنیتی منفی، به موقعیتی دردناک و سخت تبدیل میشود. در این حالت، عضلات واژن به صورت ناخودآگاه سفت میشوند و حتی اجازه ورود ساده را نمیدهند. اگر این فشار ادامه پیدا کند، درد در دفعات بعد هم تکرار میشود.
۳. خشکی واژن، درد را بیشتر میکند
در بسیاری از موارد، علت سوزش و درد ابتدایی، خشکی واژن است که ناشی از برانگیختگی ناکافی، معاشقه کوتاه یا اضطراب است. لوبریکیشن ناکافی یعنی نداشتن لغزندگی طبیعی واژن که نتیجهاش احساس سوزش و درد است.
۴. این دردها به پرده بکارت ربطی ندارند
واژینیسموس هیچ ربطی به نوع یا ساختار پرده بکارت (زهچین) ندارد. یکی از بزرگترین اشتباهات این است که درد را به چندلایه بودن یا پاره نشدن پرده نسبت دهیم. هیچ ضرورتی برای جراحی یا دستکاری نیست. حتی اگر پرده حلقوی یا ضخیم باشد، در ۹۹ درصد موارد نیازی به جراحی نیست.
۵. واژن «تنگ» یا «گشاد» نیست؛ عضلانی است و هوشمند
واژن مجرایی عضلانی با چینهای فراوان است که میتواند کاملاً منبسط یا منقبض شود. میتواند عبور یک نوزاد را ممکن سازد، و میتواند در مواجهه با ترس، از عبور کوچکترین چیزی هم جلوگیری کند. پس عباراتی مثل «پرده دولایه» یا «واژن تنگ» بیشتر محصول ترس و ناآگاهیاند تا واقعیت علمی.
۶. درمان با مشاوره جنسی، نه با جراحی
درمان واژینیسموس، نه با عمل جراحی بلکه با درمان شناختی-رفتاری انجام میشود. این درمان توسط مشاوران جنسی حرفهای و در جلساتی منظم برای زوج انجام میشود. تمرینات بدنی و ذهنی ویژهای به زوج آموزش داده میشود که به تدریج، بدن و ذهن خانم آمادگی پذیرش رابطه را پیدا میکند.
۷. نقش خانواده و باورهای فرهنگی
در بسیاری از دختران، ریشه واژینیسموس به باورهایی بازمیگردد که از کودکی در ذهن آنها کاشته شده. مثل اسم گذاشتنهای کودکانه و غیرعلمی روی اندام تناسلی، یا قصههای ترسناک شب زفاف و باورهای اشتباه درباره «پاره شدن»، «خونریزی»، «وظیفه جنسی زن»، و… . اینها، بذر واژینیسموساند.
نکتههایی که بهتر است به خاطر بسپارید:
سوزش، درد یا خونریزی در رابطه جنسی نخست، اگر با اضطراب همراه باشد، احتمالاً ناشی از واژینیسموس است.
این اختلال به ساختار پرده بکارت مربوط نمیشود و جراحی معمولاً راهحل درستی نیست.
واژن مجرایی عضلانی و هوشمند است؛ توانایی کشش دارد و با آموزش صحیح، میتواند عملکردی طبیعی و لذتبخش داشته باشد.
درمان مؤثر، مشاوره جنسی با متخصص است؛ نه دارو، نه آرامبخش، نه ژل و نه جراحی فوری.
همراهی همسر در روند درمان، نقش تعیینکنندهای دارد.
اگر هنوز ذهنتان درگیر است، شاید این مطلب مسیر تازهای پیش رویتان بگذارد:
راهنمای کوچک شب زفاف
