وقتی مردی که پیش‌تر میل جنسی داشته، متوجه کاهش آن می‌شود، ممکن است دنبال یک علت مشخص بگردد: سنم بالا رفته؟ داروهایم اثر گذاشته‌اند؟ یا مسئله‌ای در رابطه داریم؟ هر کدام از این‌ها می‌توانند سهم داشته باشند، اما برای پیدا کردن علت باید شرایط خود فرد را بررسی کرد. کاهش میل مختص میانسالی نیست و همیشه هم به معنای بیماری نیست؛ اگر ادامه پیدا کند و آزاردهنده باشد، بهتر است پیگیری شود.
آیا افت تستوسترون باعث کاهش میل جنسی در مردان می‌شود؟
تستوسترون در میل جنسی نقش دارد و کمبود آن می‌تواند یکی از علت‌های کاهش میل باشد. با افزایش سن، سطح این هورمون ممکن است کمتر شود، اما بی‌میلی در یک مرد ۴۰ یا ۵۰ ساله را نمی‌شود صرفاً به افت تستوسترون نسبت داد. تشخیص کمبود، به علائم فرد و تأیید پایین بودن سطح هورمون در آزمایش‌های صبحگاهیِ تکرارشده نیاز دارد.
درمان با تستوسترون ممکن است برای بعضی مردان با کمبود تأییدشده مفید باشد. این درمان شکل‌های مختلفی دارد و انتخاب آن به ارزیابی پزشک وابسته است؛ مصرف خودسرانه هم می‌تواند تولید اسپرم را کاهش دهد. ورزش منظم، خواب کافی، مدیریت وزن و کاهش استرس به سلامت جنسی کمک می‌کنند، اما جای بررسی علت بی‌میلی را نمی‌گیرند.
آیا داروهای روان‌پزشکی میل جنسی را کاهش می‌دهند؟
بعضی داروهای روان‌پزشکی، از جمله برخی ضدافسردگی‌ها، ممکن است میل جنسی را کم کنند. بعضی داروهای دیگر، مانند داروهای فشار خون، هم می‌توانند چنین اثری داشته باشند. اگر کاهش میل پس از شروع دارو اتفاق افتاده است، آن را با پزشک معالج در میان بگذارید. گاهی تنظیم مقدار مصرف یا تغییر دارو کمک می‌کند؛ دارو را خودسرانه کم یا قطع نکنید.
بازگشت میل پس از تغییر یا قطع دارو برای همه یکسان نیست. در بعضی افراد، عوارض جنسیِ برخی ضدافسردگی‌ها پس از قطع هم باقی می‌ماند. بنابراین، ادامه داشتن مشکل به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که علت آن روانی است؛ سابقهٔ دارویی و علت‌های دیگر باید دوباره بررسی شوند.
آیا اضطراب، افسردگی و مشکلات رابطه باعث بی‌میلی جنسی می‌شوند؟
بله. اضطراب، افسردگی، فشارهای مالی و شغلی، تعارض با همسر و تجربه‌های ناخوشایند جنسی می‌توانند میل را کم کنند. گاهی هم کاهش میل در پیِ مشکل دیگری، مانند دشواری نعوظ یا درد هنگام رابطه برای یکی از زوج‌ها، شکل می‌گیرد. در این شرایط، خودِ رابطه ممکن است با نگرانی همراه شده باشد.
برای کمک، لازم است هم وضعیت روانی فرد دیده شود و هم آنچه میان دو نفر می‌گذرد. پزشک و درمانگر جنسیِ آشنا با مسائل زوج‌ها می‌توانند متناسب با علت، در بررسی و درمان مشارکت کنند. قرار نیست پیش از ارزیابی، همه‌چیز را هورمونی یا همه‌چیز را روانی بدانیم.
آیا ویاگرا میل جنسی را افزایش می‌دهد؟
ویاگرا و داروهای مشابه، برای کمک به نعوظ به کار می‌روند و مستقیماً میل جنسی را افزایش نمی‌دهند. میل به رابطه و توانایی ایجاد یا حفظ نعوظ، دو موضوع متفاوت‌اند. اگر مشکل نعوظ هم وجود داشته باشد، درمان آن ممکن است به بهتر شدن تجربهٔ رابطه کمک کند؛ اما مصرف داروی نعوظ، جای پیدا کردن علت کاهش میل را نمی‌گیرد.
نکته‌هایی که بهتر است به خاطر بسپارید
• کاهش میل جنسی علت واحدی ندارد؛ اگر پایدار و آزاردهنده است، آن را پیگیری کنید.
• کمبود تستوسترون باید با توجه به علائم و آزمایش تأیید شود؛ سن به‌تنهایی معیار درمان نیست.
• اثر داروها بر میل جنسی را با پزشک بررسی کنید و مصرفشان را خودسرانه تغییر ندهید.
• باقی ماندن عارضهٔ جنسی پس از قطع ضدافسردگی، لزوماً به معنای روانی بودن علت نیست.
• ارزیابی مناسب، سلامت جسم، وضعیت روانی و کیفیت رابطه را کنار هم می‌بیند.
• داروهای نعوظ مستقیماً میل را افزایش نمی‌دهند؛ خواب کافی، فعالیت بدنی و رسیدگی به استرس هم می‌توانند کمک‌کننده باشند.
